मूर्तिजापूरच्या मातीतून विश्वाच्या संगणक विश्वापर्यंत!डॉ. विजय भटकर यांचा वाढदिवस म्हणजे केवळ एका वैज्ञानिकाचा गौरव नव्हे; तो मूर्तिजापूरच्या मातीच्या बुद्धिमत्तेला, जिद्दीला आणि स्वप्नांना सलाम करण्याचा दिवस

संपादकीय | सरकार माझा न्यूज

काही माणसं आपल्या गावाची, तालुक्याची किंवा जिल्ह्याची ओळख बनतात. त्यांचं नाव घेतलं की त्या भूमीचा उल्लेख आपोआप होतो. डॉ. विजय पांडुरंग भटकर हे अशाच व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक.

आज भारत सुपरकॉम्प्युटिंग, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात जगाशी स्पर्धा करतो आहे. पण या प्रवासाची सुरुवात झाली तेव्हा परिस्थिती वेगळी होती. अत्याधुनिक संगणकीय तंत्रज्ञानासाठी भारताला परदेशाकडे पाहावे लागत होते. अशा काळात भारताने स्वतःचा सुपरकॉम्प्युटर निर्माण करावा, ही कल्पना केवळ तांत्रिक नव्हती; ती आत्मनिर्भर भारताची धाडसी घोषणा होती.

या स्वदेशी संगणकीय क्रांतीच्या इतिहासात डॉ. विजय भटकर यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे ठरले. PARAM सुपरकॉम्प्युटरच्या विकासातून भारताने जगाला दाखवून दिले की, मर्यादित साधनसामग्री असली तरी भारतीय बुद्धिमत्ता आणि संशोधनाची क्षमता कुठेही कमी नाही.

पण मूर्तिजापूरसाठी भटकर यांचे महत्त्व यापेक्षा मोठे आहे.

कारण हा केवळ एका वैज्ञानिकाचा गौरव नाही. हा आपल्या तालुक्यातील एखाद्या सामान्य घरातील मुलाने जगाच्या विज्ञानविश्वात स्वतःची ओळख निर्माण करण्याच्या शक्यतेचा जिवंत पुरावा आहे.

आज मूर्तिजापूरच्या एखाद्या छोट्याशा गावातील विद्यार्थी आकाशाकडे पाहून मोठे स्वप्न पाहतो, तेव्हा त्याला सांगण्यासाठी आपल्या भूमीतच एक उदाहरण आहे—

“तूही मोठं होऊ शकतोस.”

हीच भटकरांची खरी प्रेरणा आहे.

आज आपण मुलांच्या हातात मोबाईल पाहतो, इंटरनेट पाहतो, कृत्रिम बुद्धिमत्ता पाहतो. पण या तंत्रज्ञानामागची शास्त्रीय वाटचाल किती कठीण होती, याची जाणीव नव्या पिढीला असणे गरजेचे आहे. विज्ञान म्हणजे केवळ प्रयोगशाळा नव्हे; विज्ञान म्हणजे प्रश्न विचारण्याची हिंमत, अपयश स्वीकारण्याची तयारी आणि अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टी शक्य करण्याची जिद्द.

मूर्तिजापूरच्या मातीने देशाला असा वैज्ञानिक दिला, ही या तालुक्यासाठी अभिमानाची बाब आहे.

मात्र हा अभिमान केवळ वाढदिवसाच्या शुभेच्छांपुरता मर्यादित राहू नये.

तालुक्यातील शाळांमध्ये विज्ञानाची गोडी निर्माण झाली पाहिजे. विद्यार्थ्यांना संगणक, रोबोटिक्स, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि संशोधनाची दारे खुली झाली पाहिजेत. ग्रामीण भागातील मुलांना “मोठी स्वप्ने शहरातील मुलांसाठी असतात” हा न्यूनगंड दूर झाला पाहिजे.

कारण भटकरांची कथा आपल्याला एकच गोष्ट सांगते—माती ग्रामीण असू शकते; पण स्वप्नांना सीमा नसतात.

मूर्तिजापूरला आज अनेक प्रश्न आहेत. पाणी, शेती, रोजगार, शिक्षण, आरोग्य आणि विकासाच्या समस्या आहेत. पण या सगळ्यांबरोबर या तालुक्याकडे एक अमूल्य भांडवल आहे—बुद्धिमत्ता आणि क्षमता.

या क्षमतेला योग्य दिशा देणे ही आजची खरी गरज आहे.

डॉ. विजय भटकर यांचा वाढदिवस म्हणून आज आपण केवळ त्यांना शुभेच्छा देऊ नयेत. त्यांच्या कार्यातून प्रेरणा घेऊन मूर्तिजापूरच्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला एक संदेश द्यावा—

“तुझ्या गावाची सीमा तुझ्या स्वप्नांची सीमा नाही.”

आज भारताच्या सुपरकॉम्प्युटिंगच्या इतिहासातील या द्रष्ट्या वैज्ञानिकाला वाढदिवसाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा देताना मूर्तिजापूरची माती अभिमानाने सांगते—

हीच ती भूमी, जिथून एक स्वप्न निघाले आणि त्या स्वप्नाने भारताच्या संगणकविश्वाला नवी दिशा दिली.

डॉ. विजय भटकर यांचे कार्य पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरो आणि मूर्तिजापूरच्या मातीतून आणखी अनेक वैज्ञानिक, संशोधक आणि तंत्रज्ञानाचे नेतृत्व करणारी तरुणाई घडो, हीच वाढदिवसानिमित्त सदिच्छा.

डॉ. विजय पांडुरंग भटकर यांना वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

प्रेमराज शर्मा संपादक, सरकार माझा न्यूज