अहंकाराच्या राजकारणात मुर्तिजापूर हरत आहे.

“तरुण नेत्यांना दिशा मिळतेय की दिशाभूल केली जातेय?”

लोकशाही व्यवस्थेत सत्ता ही अंतिम ध्येय नसते; ती जनतेच्या विश्वासातून मिळालेली जबाबदारी असते. निवडणुकीत मिळालेला जनादेश हा कोणत्याही व्यक्तीचा किंवा गटाचा वैयक्तिक विजय नसून नागरिकांनी विकासाच्या अपेक्षेने दिलेला कौल होता. त्यामुळे सत्तेचा केंद्रबिंदू जनहित असायला हवा.

मात्र जेव्हा विकासापेक्षा वर्चस्वाचे राजकारण, जनसेवेपेक्षा गटबाजी आणि संवादापेक्षा संघर्ष महत्त्वाचा ठरतो, तेव्हा त्याची किंमत संपूर्ण शहराला मोजावी लागते. आज मुर्तिजापूर नगरपरिषदेतील राजकीय घडामोडींकडे पाहताना हाच प्रश्न प्रकर्षाने समोर येत आहे.

नगरपरिषद ही स्थानिक स्वराज्य संस्थेचा कणा मानली जाते. शहरातील रस्ते, पाणीपुरवठा, स्वच्छता, आरोग्य, शिक्षण, नागरी सुविधा आणि विकासकामांचे नियोजन ही तिची मूलभूत जबाबदारी आहे. परंतु या प्रश्नांपेक्षा अंतर्गत राजकीय संघर्ष, गटबाजी आणि ताकद सिद्ध करण्याच्या हालचाली अधिक चर्चेत राहू लागल्या, तर विकासाचा वेग मंदावणे स्वाभाविक आहे. नागरिकांना अपेक्षा विकासाची असते; राजकीय संघर्षाची नव्हे.

मतभेद हे लोकशाहीचे सौंदर्य आहे, परंतु मनभेद हे लोकशाहीचे दुर्भाग्य ठरते. विचारभिन्नता असू शकते, परंतु संवाद तुटला की निर्णयप्रक्रिया अडते. परिणामी विकासकामे रखडतात, प्रशासनावर अनावश्यक दबाव निर्माण होतो आणि नागरिकांच्या समस्या अधिक गंभीर बनतात. शेवटी नुकसान कोणाचे होते? ना एखाद्या गटाचे, ना एखाद्या नेत्याचे—नुकसान होते ते संपूर्ण शहराचे.

"स्वतःचे राजकीय अस्तित्व टिकवण्यासाठी तरुण नेतृत्वाची दिशाभूल कोण करत आहे?"

आज प्रत्येक राजकीय गट स्वतःची ताकद सिद्ध करण्याच्या प्रयत्नात आहे. परंतु राजकारणातील खरी ताकद विरोधकांना कमकुवत करण्यात नसून जनतेचा विश्वास अधिक दृढ करण्यात असते. इतिहास साक्षी आहे की, क्षणिक राजकीय विजयापेक्षा सातत्यपूर्ण विकास करणाऱ्या नेतृत्वालाच जनतेने दीर्घकाळ स्वीकारले आहे.

याच पार्श्वभूमीवर प्रत्येक नेत्याने आत्मपरीक्षण करण्याची गरज आहे. निवडणुकीपूर्वी जनतेसमोर कोणती आश्वासने ठेवली होती? शहरातील अनेक दिग्गज नेत्यांचा भूतकाळात पराभव नेमका कोणत्या कारणांमुळे झाला होता? अंतर्गत मतभेद, संवादाचा अभाव, कार्यकर्त्यांची नाराजी आणि गटबाजी यांसारख्या चुका पुन्हा घडत तर नाहीत ना? हा प्रश्न प्रत्येकाने स्वतःला विचारणे आवश्यक आहे. कारण इतिहासातून धडा न घेणारे नेतृत्व अनेकदा त्याच चुका पुन्हा करताना दिसते आणि त्याचे राजकीय परिणामही तेवढेच कठोर असतात.

राजकारणात एक गोष्ट कायम लक्षात ठेवावी लागते—जनता सर्व काही पाहत असते. ती प्रत्येक वक्तव्य, प्रत्येक निर्णय आणि प्रत्येक कृतीची नोंद ठेवत असते. मतदार कायमस्वरूपी कोणत्याही गटाचा नसतो; तो कामाचा असतो. निवडणुकीच्या दिवशी तो कोणाच्या बाजूने उभा राहील, हे त्याच्या अनुभवावर आणि विश्वासावर ठरते.

आज गरज गटबाजीची नाही, तर संवादाची आहे. संवादातून गैरसमज दूर होतात, संघटना मजबूत होते, प्रशासनाला दिशा मिळते आणि विकासाची प्रक्रिया गतिमान होते.

वैयक्तिक अहंकार, पदाचा अभिमान आणि राजकीय वर्चस्वाच्या स्पर्धेपेक्षा शहराचे भविष्य अधिक महत्त्वाचे आहे.

मुर्तिजापूरसमोर आजचा सर्वात मोठा प्रश्न ‘कोण जिंकणार?’ हा नाही; तर ‘शहर जिंकणार की राजकारण?‘ हा आहे. गटबाजीचा मार्ग कायम राहिला तर त्याचा फटका केवळ एखाद्या पक्षाला बसणार नाही, तर संपूर्ण शहराच्या विकासाला बसेल. त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे, आज जे नेते स्वतःला राजकीयदृष्ट्या मजबूत समजत आहेत, त्यांनाही भविष्यात जनतेच्या न्यायालयात उत्तर द्यावे लागेल.

अजूनही वेळ गेलेली नाही. संवाद, समन्वय आणि विकासाला केंद्रस्थानी ठेवून राजकारण झाले, तर मुर्तिजापूरच्या प्रगतीला नवी दिशा मिळू शकते. कारण इतिहासात स्थान त्या नेतृत्वालाच मिळते, ज्याने सत्ता गाजवली म्हणून नव्हे, तर जनतेचा विश्वास जपला आणि विकासाला प्राधान्य दिले म्हणून.

शेवटी एवढेच—सत्ता ही तात्पुरती असते, पण जनतेचा विश्वास कायमस्वरूपी असतो. खुर्ची ताकद देत नाही; ताकद जनता देते. आणि ज्या दिवशी जनतेला वाटेल की तिच्या विश्वासाचा उपयोग विकासाऐवजी वैयक्तिक संघर्षासाठी होत आहे, त्या दिवशी लोकशाहीच्या माध्यमातून तीच जनता अंतिम निर्णय देईल.