डिजिटल पोलिसिंगमध्ये अकोल्याची हॅट्ट्रिक! राज्यात सलग तिसऱ्यांदा अव्वल२०१ पैकी २०१ गुणांची कमाई

डिजिटल पोलिसिंगमध्ये अकोल्याची हॅट्ट्रिक! राज्यात सलग तिसऱ्यांदा अव्वल२०१ पैकी २०१ गुणांची कमाई; ५३ पोलीस घटकांमध्ये अकोला प्रथम, अमरावती परिक्षेत्रातही मानाचा क्रमांक

अकोला : गुन्हे नियंत्रण, तपास प्रक्रिया आणि पोलीस प्रशासनाच्या कामकाजात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करण्याच्या दृष्टीने सुरू करण्यात आलेल्या CCTNS (Crime and Criminal Tracking Network & Systems) प्रणालीच्या अंमलबजावणीत अकोला जिल्हा पोलीस दलाने उल्लेखनीय यश संपादन केले आहे.

महाराष्ट्र राज्यातील एकूण ५३ पोलीस घटकांच्या मूल्यांकनात अकोला पोलीस दलाने २०१ पैकी २०१ गुण अर्थात १०० टक्के गुण प्राप्त करीत राज्यात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.

विशेष म्हणजे सलग तिसऱ्यांदा हा बहुमान मिळवून अकोला पोलीस दलाने यशाची हॅट्ट्रिक साधली असून अमरावती परिक्षेत्रातही प्रथम स्थान कायम राखले आहे.

काय आहे CCTNS प्रणाली?

CCTNS म्हणजे गुन्हे आणि गुन्हेगारांचा मागोवा घेणारी राष्ट्रीय स्तरावरील संगणकीय प्रणाली. केंद्र सरकारच्या गृह मंत्रालयाच्या पुढाकारातून देशभरातील पोलीस ठाण्यांना डिजिटल नेटवर्कशी जोडण्यासाठी ही प्रणाली कार्यान्वित करण्यात आली आहे.

या प्रणालीच्या माध्यमातून गुन्ह्यांची नोंद, तपासाची माहिती, गुन्हेगारांचा पूर्वइतिहास, बेपत्ता व्यक्तींची माहिती, अनोळखी मृतदेहांची ओळख तसेच वाहनांची पडताळणी यांसारख्या बाबींचे डिजिटल व्यवस्थापन केले जाते. यामुळे विविध पोलीस ठाण्यांमधील माहितीची देवाणघेवाण सुलभ होण्यासह गुन्हे तपासासाठी आवश्यक माहिती उपलब्ध होण्यास मदत मिळते.

अकोला पोलिसांची कामगिरी कशाच्या जोरावर?

गुन्हे अन्वेषण विभागाच्या अपर पोलीस महासंचालक कार्यालयाकडून जुलै २०२६ या महिन्याचे मूल्यांकन जाहीर करण्यात आले. त्यामध्ये अकोला पोलीस दलाने निर्धारित २०१ पैकी पूर्ण २०१ गुण मिळविले. पोलीस ठाण्यांच्या स्तरावर CCTNS प्रणालीचा प्रभावी वापर, गुन्ह्यांची अचूक नोंदणी, माहितीचे अद्ययावतीकरण आणि नागरिकांना ऑनलाइन माध्यमातून माहिती उपलब्ध करून देण्याच्या कामगिरीला या यशात महत्त्वाचे स्थान आहे.

अकोला पोलीस दलाकडून सर्व दाखल गुन्ह्यांची माहिती प्रकाशित करून नागरिकांना सिटीझन पोर्टलवर १०० टक्के माहिती उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. गुन्ह्यांचा छडा लावण्यासाठी CRI-MAC आणि ICJS या डिजिटल पोर्टलचा प्रभावी वापर करण्यात आला. महिला व बालकांविरुद्ध दाखल गुन्ह्यांमध्ये ITSSO पोर्टलच्या माध्यमातून दोषारोपपत्र विहित वेळेत सादर करण्यावर भर देण्यात आला.

याशिवाय सराईत गुन्हेगारांविरुद्ध प्रतिबंधात्मक कारवाई, अनोळखी मृतदेहांची ओळख पटविणे आणि बेपत्ता व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठीही CCTNS प्रणालीचा उपयोग करण्यात आला.प्राप्त ई-तक्रारींचे १०० टक्के निराकरण करण्याची नोंदही या कामगिरीत महत्त्वाची ठरली आहे.

या सर्व बाबींचे मूल्यांकन वरिष्ठ कार्यालयाकडून करण्यात येते. त्यानुसार पोलीस घटकांना गुण देऊन मासिक राज्यस्तरीय क्रमवारी जाहीर केली जाते.अधीक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली नियोजनबद्ध अंमलबजावणीया यशामागे पोलीस अधीक्षक अर्चित चांडक यांचे मार्गदर्शन महत्त्वाचे ठरल्याचे पोलीस विभागाने नमूद केले आहे.

CCTNS प्रणालीचे कामकाज अधिक प्रभावी होण्यासाठी संबंधित अंमलदारांचे नियमित प्रशिक्षण, पोलीस स्टेशन प्रभारी अधिकाऱ्यांच्या आढावा बैठका आणि गुन्हे परिषदेदरम्यान कामकाजाचे परीक्षण करण्यात आले. पोलीस ठाण्यांना भेटी देऊन तेथील तांत्रिक व प्रशासकीय अडचणी सोडविण्यासह कामकाजाचे योग्य व्यवस्थापन करण्यावर भर देण्यात आला.

CCTNS नोडल अधिकारी तथा अपर पोलीस अधीक्षक बी. चंद्रकांत रेड्डी, गुन्हे शाखेचे पोलीस निरीक्षक नितीन लेव्हरकर, सहायक पोलीस निरीक्षक पुष्पलता शिरसाट (वाघ), पोलीस हवालदार सतीश जयराम भातखडे, निखिल भास्करराव सावळे, रामसिंग रामधन जाधव, पोलीस शिपाई शुभम संजय सुरवाडे, नारायण लक्ष्मण नाईक आणि महिला पोलीस शिपाई वैशाली रामराव काळपांडे यांनी या कामगिरीसाठी विशेष परिश्रम घेतले. तसेच पोलीस ठाणे आणि उपविभागीय स्तरावरील CCTNS अंमलदारांचेही या यशात महत्त्वपूर्ण योगदान असल्याचे पोलीस विभागाने स्पष्ट केले आहे.

डिजिटल कामगिरीचा नागरिकांना किती फायदा?अकोला पोलीस दलाची ही कामगिरी निश्चितच प्रशंसनीय आहे. मात्र, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि त्यातून मिळणारे गुण यापलीकडे या प्रणालीचा सामान्य नागरिकांना प्रत्यक्ष किती फायदा होतो, हेही महत्त्वाचे आहे.

ऑनलाइन तक्रारींचे वेळेत निराकरण, गुन्हे तपासातील गती, बेपत्ता व्यक्तींचा शोध आणि पोलीस ठाण्यांमधील कामकाजातील पारदर्शकता या बाबींमध्ये CCTNS प्रणालीची उपयुक्तता प्रत्यक्ष अनुभवास येणे अपेक्षित आहे.

डिजिटल यंत्रणेतील १०० टक्के गुणांकनासोबतच नागरिकांच्या तक्रारींचे प्रभावी निराकरण आणि त्यांना मिळणारा न्याय हाच या आधुनिक पोलीस व्यवस्थेच्या यशाचा खरा निकष ठरणार आहे. सलग तिसऱ्यांदा राज्यात अव्वल ठरलेल्या अकोला पोलीस दलाकडून या दिशेनेही अशीच प्रभावी कामगिरी अपेक्षित आहे.