महाराष्ट्र पोलिस वर्धापन दिन : सेवा, शौर्य आणि विश्वासाचा इतिहास

महाराष्ट्र पोलिस दलाचा वर्धापन दिन दरवर्षी २ जानेवारी रोजी साजरा केला जातो. कायदा-सुव्यवस्था राखणे, नागरिकांचे संरक्षण करणे आणि समाजात सुरक्षिततेची भावना निर्माण करणे हे महाराष्ट्र पोलिसांचे मुख्य कार्य असून, त्यांच्या निष्ठावान सेवेचा गौरव करण्याचा हा दिवस आहे.

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

महाराष्ट्र पोलिस दलाचा इतिहास ब्रिटिश काळापासूनचा आहे. १८६१ साली लागू झालेल्या भारतीय पोलिस कायद्यानुसार तत्कालीन बॉम्बे प्रेसिडेन्सीमध्ये आधुनिक पोलिस यंत्रणेची स्थापना झाली. पुढे १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाल्यानंतर महाराष्ट्र पोलिस दल स्वतंत्र अस्तित्वात आले.

२ जानेवारी १९६० रोजी तत्कालीन मुंबई राज्य पोलिस दलाचे महाराष्ट्र पोलिस दलात रूपांतर झाले. याच ऐतिहासिक घटनेच्या स्मरणार्थ २ जानेवारी हा दिवस महाराष्ट्र पोलिस वर्धापन दिन म्हणून साजरा केला जातो.

कर्तव्यनिष्ठ सेवा आणि शौर्यदहशतवाद, नक्षलवाद, संघटित गुन्हेगारी, सायबर गुन्हे, महिला व बालकांविरोधातील गुन्हे, नैसर्गिक आपत्ती, निवडणूक बंदोबस्त, सण-उत्सव बंदोबस्त अशा प्रत्येक आव्हानात महाराष्ट्र पोलिस दलाने आपली जबाबदारी प्रामाणिकपणे पार पाडली आहे.

२६/११ मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला असो किंवा कोविड-१९ महामारीचा काळ, जीव धोक्यात घालून कर्तव्य बजावणाऱ्या असंख्य पोलिस कर्मचाऱ्यांनी आपल्या सेवाभावाचे उदाहरण घालून दिले आहे.

आधुनिकतेकडे वाटचाल

आज महाराष्ट्र पोलिस दल तंत्रज्ञानाच्या मदतीने अधिक सक्षम झाले आहे.

सायबर पोलिस स्टेशन सीसीटीएनएस प्रणाली महिला व बालकांसाठी विशेष कक्ष

‘डायल ११२’ आपत्कालीन सेवा

ड्रोन, बॉडी कॅमेरे, ई-पोलिसिंग

या माध्यमातून पोलिस सेवा अधिक लोकाभिमुख व प्रभावी होत आहे.

वर्धापन दिनाचे महत्त्व

वर्धापन दिनानिमित्त शौर्य पदके, गुणवंत पोलिसांचा सन्मान, परेड व जनजागृती कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येते. हा दिवस पोलिस दलाच्या बलिदानाची आठवण करून देणारा तसेच नागरिक–पोलिस संबंध अधिक दृढ करणारा आहे.

“सद्रक्षणाय खलनिग्रहणाय” या ब्रीदवाक्याप्रमाणे महाराष्ट्र पोलिस दल समाजाच्या सुरक्षिततेसाठी अहोरात्र कार्यरत आहे. वर्धापन दिनानिमित्त त्यांच्या सेवेप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे, हा प्रत्येक नागरिकाचा नैतिक कर्तव्य आहे.

महाराष्ट्र पोलिस बांधवांना महाराष्ट्र पोलिस वर्धापन दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा.