मागच्या वर्षी ३५०, यंदा ९००! मुर्तीजापुरकरांच्या पर्यावरण-जागरूकतेचा वाढता आलेख

एकीकडे लाडक्या गणरायाला निरोप देताना डोळ्यांच्या कडा ओलावल्या होत्या… तर दुसरीकडे यंदाच्या दुष्काळाने पाण्याचा प्रत्येक थेंब किती मौल्यवान आहे, याची जाणीवही मनात होती. ‘बाप्पा तुम्ही पुन्हा या… पण पुढच्या वर्षी पाऊस घेऊन या!’ अशीच जणू भावना मनात ठेवत मुर्तीजापुरकरांनी आपल्या गणरायाला निरोप दिला.

यंदा नदी-नाले कोरडे आहेत. धरणांमध्ये पाणीसाठा अत्यल्प आहे. शेतांच्या बांधावर उभी पिके पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत. अशा परिस्थितीत जलस्रोतांवर विसर्जनाचा अतिरिक्त ताण न देता मुर्तीजापुर स्वच्छता अभियान आणि नगरपरिषदेने उभारलेल्या पर्यावरणपूरक विसर्जन कुंडाचा नागरिकांनी मोठ्या मनाने स्वीकार केला.

श्री छत्रपती शिवाजी महाराज चौक येथे उभारण्यात आलेल्या या कुंडात तब्बल ९०० घरगुती गणेशमूर्तींचे विसर्जन करण्यात आले.

हा केवळ विसर्जनाचा आकडा नाही… ही बदलत्या मुर्तीजापुरकरांच्या विचारांची पावती आहे.

३५० वरून थेट ९००… बदल मुर्तीजापुरच्या मानसिकतेत!

गेल्या वर्षी याच पर्यावरणपूरक विसर्जन कुंडात सुमारे ३५० गणेशमूर्तींचे विसर्जन झाले होते. यंदा मात्र हा आकडा तब्बल ९०० वर पोहोचला. एका वर्षात पर्यावरणपूरक विसर्जनाला मिळालेला हा वाढता प्रतिसाद शहरातील नागरिकांमध्ये पर्यावरणाबाबतची जागरूकता वाढत असल्याचे दर्शवितो.

नदी, नाले आणि जलस्रोतांचे प्रदूषण टाळावे, पाण्याचे महत्त्व जपावे आणि श्रद्धेसोबत पर्यावरणाचीही जबाबदारी स्वीकारावी, या विचाराला मुर्तीजापुरकरांचा वाढता प्रतिसाद मिळत आहे.

दहा वर्षांपूर्वी सुरू झालेला हा छोटासा प्रयत्न आज शेकडो कुटुंबांपर्यंत पोहोचला आहे. मागील वर्षी ३५० आणि यंदा ९००… हा प्रवास केवळ आकड्यांचा नसून पर्यावरणपूरक विचार स्वीकारणाऱ्या नागरिकांच्या वाढत्या सहभागाचा आहे.

दहा वर्षांची परंपरा… आता मुर्तीजापुरची ओळख

गेल्या दहा वर्षांपासून मुर्तीजापुर स्वच्छता अभियानाच्या वतीने पर्यावरणपूरक गणेश विसर्जनाचा उपक्रम राबविला जात आहे. दरवर्षी जनजागृतीसोबतच पर्यावरणाचा समतोल राखण्याचा संदेश दिला जातो.

यंदा मात्र परिस्थिती वेगळी होती. पावसाने प्रदीर्घ खंड दिल्याने तालुक्यावर जलसंकटाचे सावट आहे. अशा वेळी ‘गणरायाला निरोप देताना पाण्याचा अपव्यय नको’, ही भावना नागरिकांनी प्रत्यक्ष कृतीतून दाखवून दिली.

पवित्र गंगा, नर्मदा, गोदावरी, पूर्णा आणि काटेपूर्णा नदीच्या जलाने विसर्जन कुंडाची विधिवत स्थापना करण्यात आली. संतोष पाठक यांच्या हस्ते स्थापना व पूजन झाले, तर स्वच्छता अभियानाचे ज्येष्ठ मार्गदर्शक प्राचार्य सत्यनारायण तिवारी यांच्या हस्ते विसर्जनाला प्रारंभ करण्यात आला.

बाप्पा जाताना अनेक चिमुकल्यांचे डोळे पाणावले…

वाजत-गाजत, ढोल-ताशांच्या गजरात कुटुंबांसह नागरिक गणरायाला घेऊन आले. पण विसर्जनाची वेळ आली आणि वातावरण भावूक झाले.

‘गणपती बाप्पा मोरया… पुढच्या वर्षी लवकर या!’

या जयघोषात अनेक चिमुकल्यांनी आपल्या लाडक्या बाप्पाला शेवटचा नमस्कार केला. काहींच्या डोळ्यांत आनंद होता, तर काहींच्या डोळ्यांत अश्रू.

गणरायाला निरोप देताना एका बाजूला भक्ती होती, तर दुसऱ्या बाजूला दुष्काळाने तहानलेल्या मुर्तीजापुरच्या मातीत पावसाची आस होती.

अधिकाऱ्यांनीही दिला पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश

उपविभागीय अधिकारी संदीपकुमार अपार, ग्रामीण पोलीस ठाण्याचे ठाणेदार महाडिक आणि माजी नगराध्यक्षा मोनालीताई गावंडे यांनीही आपल्या घरगुती गणरायाचे विसर्जन याच पर्यावरणपूरक कुंडात करून नागरिकांसमोर आदर्श ठेवला.

आमदार हरीष पिंपळे, नगराध्यक्ष हर्षल साबळे, तहसीलदार शिल्पा बोबडे, उपविभागीय पोलीस अधिकारी वैशाली मुळे, मुख्याधिकारी निलेश जाधव, ठाणेदार धर्मेंद्र जोशी यांच्यासह विविध मान्यवरांनी उपक्रमाला भेट देऊन कौतुक केले.

स्वच्छता अभियानाचे जेष्ठ मार्गदर्शक प्राचार्य सत्यनारायण तिवारी,ग्रामीण पत्रकार संघाचे जिल्हाध्यक्ष विलास नसले,रोहित सोळंके, दिनेश श्रीवास, चंदन अग्रवाल, संतोष माने,सोहन सरवरे, जितेंद्र चौबे, गजानन वरघट, रवी गोंडकर, दिपक खंडारे, सुरेंद्र भेलोंडे, रवी चव्हाण, सुनील भोजगडिया,रमेशभाऊ दर्यानी, नितीन परांजपे, सुनील वानखडे,ज्ञानेश टाले, इम्रानभाई,विलास वानखडे,संतोष पाठक,दिगंबर सदार, सेवानिवृत्त मुख्याध्यापक ज्ञानेश्वर भड,संजय जयस्वाल,माजी नगरसेवक अशोक शर्मा,गजानन चव्हाण,विठ्ठल काकोडे, श्याम काकडे,मुन्ना श्रीवास, योगेश आगाशे तसेच नगर परिषदेचे विजय लकडे,नरसिंग चावरे, राकेश बोहेत आठोले, संतोष कामवाल,दिगंबर डिंडोले,करण कामवाल,संजय कामवाल यांनी परिश्रम घेतले. सूत्रसंचालन विलास नसले यांनी केले.

विविध शाळा, सामाजिक संस्था आणि पत्रकार बांधवांनीही या उपक्रमात सहभाग नोंदविला.

९०० बाप्पा… एकच संदेश!

या उपक्रमादरम्यान जवळपास एक ट्रॉली निर्माल्याचे संकलन करण्यात आले.

सहभागी नागरिकांना आभारपत्र देऊन सन्मानित करण्यात आले.

दहा वर्षांपासून सुरू असलेल्या या उपक्रमाने यंदा एक महत्त्वाचा संदेश दिला—

देवावरील श्रद्धा आणि पर्यावरणावरील प्रेम एकत्र नांदू शकते.मुर्तीजापुरकरांनी ते कृतीतून दाखवून दिले आहे.

गेल्या वर्षी ३५० गणराय… यंदा ९००!

हा केवळ आकडा नाही; मुर्तीजापुरच्या नागरिकांची वाढती पर्यावरण-जागरूकता आहे.

बाप्पांना निरोप देताना श्रद्धा कायम राहिली, पण निसर्गाचीही काळजी घेतली गेली.

आणि कदाचित याच कारणामुळे पुढच्या वर्षी बाप्पा येताना मुर्तीजापुरकरांच्या हातात फक्त आरतीचे ताट नसेल…तर पर्यावरण जपण्याचा आणखी मोठा संकल्प असेल